Plasma 6.8, çok özel bir günde yayınlandı: KDE’nin 30. yıl dönümü. Bugün, KDE topluluğunun dünyaya en iyi özgür ve açık kaynaklı yazılımları sunmasının üzerinden geçen otuz yılı kutluyoruz.
Plasma 6.8 de bir istisna değildir; kullanıcı deneyiminin büyük bir kısmında ve arka planda çeşitli iyileştirmeler sunmaktadır.
6.8 sürümü, Plasma’yı tümüyle geleceğe taşımayı hedefliyor: Hemen fark edeceğiniz değişikliklerin yanı sıra, önümüzdeki on yıllar boyunca hizmet sunmaya zemin hazırlamak üzere tasarlanmış, büyük ama incelikli iyileştirmeler de içeriyor.
Hemen keşfe çıkın ve yarının masaüstü ortamının nasıl göründüğünü öğrenin!
Sayısal denetim imkânını herkesin kullanımına sunmaya yönelik süregelen çabalarımızın bir parçası olarak, imleç hareket etmeyi bıraktığında fare tıklaması gerçekleştirebilen yeni bir “bekleyince tıklat” özelliği kullanıma sunuldu. Özellikle hareket kısıtlılığı yaşayan kullanıcılar için tasarlanan bu özellik sayesinde, sistemi bu şekilde kullanmak için artık dış bir uygulamaya gereksinim duyulmuyor; zira bu işlevsellik artık doğrudan sisteme tümleştirilmiş durumda.
Dünya genelinde daha fazla kullanıcıya hizmet
Plasma 6.8; Sayısal Saat’te Bikram Sambat takvimi ve ekran klavyesinde Amharca dili desteği kazanıyor. Bunlar, Plasma’yı gerçekten evrensel bir masaüstü haline getirme çabamız kapsamında son sürümlerde Plasma’ya eklenen düzinelerce yenilikten sadece ikisi.
Bikram Sambat takvimi
Amharca ekran üzeri klavye
Sistem izleme
Plasma’nın Sistem Monitörü ile sisteminiz üzerinde üst düzeyde denetim sağlayın. Plasma 6.8’de, doğrudan sistem monitör içinden işlemci gücü gerektiren görevleri yalnızca seçtiğiniz işlemci çekirdeklerine atayabilir ve bilgisayarınızın sorunsuz çalışmasını sürdürebilirsiniz.
Artık yükü kolay okunur bir yüzde değeri olarak gösterdiği için VRAM kullanımınızı da daha kolay takip edebilirsiniz.
Uzak masaüstü
Plasma’nın yerleşik uzak masaüstü sunucusunun sunduğu deneyimi iyileştirmek için büyük çaba harcadık. Plasma 6.8 sürümünde aşağıdaki iyileştirmelerden yararlanabileceksiniz; üstelik yenileri de yolda:
Yavaş ağlara ve hızla güncellenen ekran içeriğine uyum sağlayarak gecikme süresi ve tepkiselliğe öncelik veren, çok daha iyi başarım ve kalite.
Özel kip, isteğe bağlı olarak sunucunun ekranını kilitler ve istemciye, pencere boyutuyla birebir örtüşen sanal bir ekran sunar.
Çift yönlü pano eşzamanlaması, sunucu ile istemci arasında içerik alışverişini kolaylaştırır.
Bu özellikler, yalnızca bunları destekleyen uzak masaüstü istemcisi uygulamalarında geçerli olacaktır.
Ekran yayınlama ve ekran kaydı
Spectacle, ekran kayıtlarına artık isteğe bağlı olarak hem sistem sesini hem de mikrofon girişini dâhil edebiliyor; bu da kayda sesli anlatım eklemeyi veya olup biten her şeyi eksiksiz bir şekilde kaydetmeyi olanaklı kılıyor.
Plasma’nın ekran paylaşımı kapısı iletişim kutusu, var olan bir ekran yerine paylaşılacak sanal bir ekran oluşturmanıza olanak tanır. Plasma 6.8’de artık yalnızca 1920 × 1080 çözünürlükle sınırlı kalmak yerine, sanal ekranın çözünürlüğünü kendiniz belirleyebilirsiniz.
Buna ek olarak, ekran kayıtlarının ve ekran yayınlarının kalitesi iyileştirildi.
Daha hoş görünen üçüncü taraf uygulama pencereleri
Bu görsel incelikleri kendi başlarına sunamayan, istemci tarafında dekore edilmiş pencerelere masaüstü gölgeleri, dış hatlar ve yuvarlatılmış köşeler ekleyen pencere kuralları için destek ekledik. Plasma 6.8, Steam için bu tür bir kuralla birlikte geliyor ve böylece Steam’in Plasma ortamına daha iyi uyum sağlamasını sağlıyor.
ÖncesiSonrası
Pencere yönetimi
İleri düzey kullanıcıların Görev Yöneticisi aracıyla açık pencerelerini yönetmelerine yardımcı olacak yeni genel kısayollar ekledik. Meta + Kontrol + Sayfa Yukarı veya Sayfa Aşağı düğmelerine basarak önceki ve sonraki görevler arasında geçiş yapabilirsiniz. Ayrıca Üst Karakter düğmesini da basılı tutarak, etkin görevi geriye veya ileriye doğru taşıyabilirsiniz.
Önümüzdeki on yılların zeminini hazırlamak
Temalama
Dört ay önce Plasma 6.7, QtQuick uygulamalarını biçimlendirme yeteneğini sergileyen yeni Union tema sisteminin bir alfa sürümünü içeriyordu.
Plasma 6.8, Union’ın beta sürümüyle bu temelin üzerine yenilikler ekliyor; bu sürüm yalnızca QtQuick temalandırmasına yönelik iyileştirmeleri değil, aynı zamanda QtWidgets uygulamalarını da stillendirme olanağını beraberinde getiriyor! Buna, Dolphin, Kate ve Konsole gibi KDE’nin daha geleneksel masaüstü uygulamaları da dâhildir.
Union’ın Esinti tarzıyla temalanmış Dolphin penceresi. Aradaki farkı anlayabiliyor musunuz?
Union henüz öntanımlı olarak kullanılmaya tam anlamıyla hazır olmasa da, Plasma 6.8 onu tüm KDE ürünlerinin ve daha fazlasının stilini belirlemede “tek referans kaynağı” olmaya bir adım daha yaklaştırıyor. Union’ın şu anki durumu hakkında daha fazla bilgi edinmek için Arjen ve Akseli tarafından kaleme alınan blog yazılarını okuyabilirsiniz.
Union’ı denemek için union paketinin kurulu olduğundan emin olun (paket adı dağıtımınıza göre değişiklik gösterebilir), Sistem Ayarları → Renkler ve Temalar → Uygulama Biçemi kısmından “Esinti (Union)” temasını uygulayın ve ardından uygulamalarınızı veya sistemi yeniden başlatın.
Uygulamaların, geleneksel Esinti temasıyla neredeyse birebir aynı görünmesi beklenmektedir. Union’a özgü bir sorunla karşılaşırsanız lütfen bildirin.
Kendi Union tarzınızı oluşturmayı denemek isterseniz Union belgelendirmesinden daha fazla bilgi edinebilirsiniz.
Wayland
30 yıl, KDE gibi bir topluluk için etkileyici bir kilometre taşıdır. Ancak, ilk kez 1984’te yayınlanan köklü X Window System (veya “X11”) bundan çok daha eskidir! 42 yıllık sâdık hizmetin ardından, daha yeni olan Wayland sisteminin tam olarak benimsenmesiyle birlikte, Plasma’da X11 oturumlarını başlatma desteği kullanımdan kaldırılıyor.
X11 ile karşılaştırıldığında Wayland, çağdaş ekranlar ve grafik kartları için daha iyi destek sunar ve aktif olarak geliştirilmektedir.
Hâlâ X11 gerektiren az sayıdaki bağımsız uygulama, “XWayland” uyumluluk katmanı aracılığıyla çalışmayı sürdürecek.
KDE uygulamaları, öngörülebilir bir gelecek boyunca X11’i desteklemeyi sürdürecek.
Başarım, renkler ve grafikler
Plasma 6.8 kapsamındaki arka uç iyileştirmelerinin bir parçası olarak, Plasma’nın daha hızlı yüklenmesine ve daha az bellek kullanmasına yardımcı olacak değişiklikler yaptık. Keşfet’in güncelleme bildirim aracı da artık daha az bellek kullanıyor.
KWin ile birlikte NVIDIA GPU’lar artık öntanımlı olarak üçlü arabellekleme kullanıyor ve tüm kullanıcılar bir ICC renk profili kullanırken daha iyi görünen HDR deneyimi elde ediyor. Ayrıca HLG aktarım işlevi desteği de ekledik; bu sayede, daha önce HDR’de çalışmayan belirli ortam içerikleri ve uygulamalar artık beklendiği gibi çalışıyor.
Hepsi bu kadar da değil…
Plasma 6.8, aşağıdakiler de içerilmek üzere çok sayıda küçük değişiklikle dolu:
Yeni bir kscreenctl aracı, ekranların komut satırından yönetilmesini kolaylaştırıyor ve aynı zamanda betik yazma ve otomasyon imkânı sunuyor.
Bir KDE yedekleme aracı olan Kup elden geçirildi ve artık Plasma’nın bir parçası olarak yayımlanıyor.
StrongSwan VPN’leri için EAP-TTLS kimlik doğrulama desteği ekledik.
Otomatik başlayan uygulamaların girdilerini silip yeniden oluşturmak zorunda kalmadan, bu uygulamaları etkinleştirebilir ve devre dışı bırakabilirsiniz.
Görüntü Yapılandırması bölümünde ekranları piksel piksel hareket ettirmek için ok düğmelerini kullanın.
Sistem, kullanılamayan bir yazıcı kullanılarak yazdırma işlemi yapılmaya çalışıldığında bir uyarı bildirimi gösteriyor.
Parola gibi gizli bilgilerin panoya kopyalanması, bunların neden geçmişe dâhil edilmediğini artık açıklığa kavuşturuyor.
Emojiseçer’deki emojiler artık farklı boyutlarda görüntülenebiliyor.
…ve Plasma’yı her zamankinden daha iyi hale getirecek sayısız hata düzeltmesi ve küçük iyileştirme!
Kullanıcıya yönelik tüm değişikliklere dair genel bir bakış için Plasma 6.8 viki sayfasına bir göz atın.
6.8 sürümündeki Plasma deneyimi, uzun zamandan beridir olduğu üzere yine %100 Türkçe. Yeni çeviriler yapmayı ve var olan çevirileri iyileştirmeyi sürdürüyoruz. Yakın zamanda, tüm KDE ekosisteminin (Plasma, 200’den fazla uygulama) arayüzlerini tümüyle Türkçeleştirmeyi başardık. Var olan yardım belgelerinin yeniden çevrilmesi ve yeni yardım belgelerinin Türkçeleştirilmesi süreci ise sürmekte. Umarız KDE yazılımlarını Türkçe kullanmaktan hoşnut kalırsınız!
… anlatacaklarımız artık bu kadar. Değişikliklerin tam listesini görmek için Plasma 6.8 değişiklik günlüğüne bir göz atın. Plasma ve diğer KDE uygulamalarının Türkçeleştirilmesine katkıda bulunmak isterseniz KDE Türkiye topluluğuna katılmayı düşünün!
Canlı Kalıplar
Bunu denemenin en kolay yolu, bir USB diskten başlatılan canlı bir kalıptır. Docker kalıpları da, Plasma’yı sınamanın hızlı ve kolay bir yolunu sağlar.
KDE, yalnızca birçok gönüllünün zaman ve emeğini sayesinde yaşayan bir Özgür Yazılım topluluğudur. KDE her zaman yeni gönüllülere ve onların katkılarına gereksinim duyar; bu kod katkısı, hata düzeltmeleri veya bildirimleri, belgelendirme yazımı, çeviriler, promosyon, para bağışı olabilir. Her bir katkı bizim için çok değerlidir ve memnuniyetle kabul edilir. Daha fazla bilgi veya Oyuna Katıl programı çerçevesinde bir KDE e.V. destekçi üyesi olmak için lütfen KDE’yi Destekle sayfasını okuyun.
KDE Hakkında
KDE, masaüstü ve taşınabilir bilgi işlem için ücretsiz ve açık kaynaklı yazılımlar oluşturan uluslararası bir teknoloji takımıdır. KDE’nin ürünleri arasında Linux ve UNIX platformları için çağdaş bir masaüstü sistemi, kapsamlı ofis üretkenliği ve grup yazılımı paketleri, çoklu ortam, eğlence, eğitim, grafik ve yazılım geliştirme ve İnternet ve web uygulamaları da dahil birçok kategoride yüzlerce yazılım başlığı bulunmaktadır. KDE yazılımları 60’tan fazla dile çevrilmiştir ve kullanım kolaylığı ve çağdaş erişilebilirlik ilkeleri göz önünde bulundurularak oluşturulmuştur. KDE’nin tam özellikli uygulamaları yerel olarak Linux, BSD, Windows, Haiku ve macOS üzerinde çalışır.
Ticari Marka Bildirimleri.
KDE® ve K Masaüstü Ortamı® logosu, KDE e.V.’nin tescilli ticari markalarıdır. Linux, Linus Torvalds’ın tescilli ticari markasıdır. UNIX, The Open Group’un Amerika Birleşik Devletleri ve diğer ülkelerdeki tescilli ticari markasıdır. Bu duyuruda atıfta bulunulan diğer tüm ticari markalar ve telif hakları ilgili sahiplerinin mülkiyetindedir.
Basın İletişim
Daha fazla bilgi için bize bir e-posta gönderin: press@kde.org
Bikram Sambat takvimi
Amharca ekran üzeri klavye
